راهنمای سلامتی
راهنمای سلامتی
تغذیه برای بیماران مبتلا به سرطان
از آن جایی که برخی از بیماری های سرطان در اثر تغذیه نامناسب و سبک زندگی نادرست ایجاد می شود، می توان با اصلاح کردن این موارد به کنترل این بیماری خطرناک پرداخت .تغذیه برای بیماران سرطانی به روند درمان و بهبودی بیمار کمک فراوانی می کند.با تغذیه مناسب سیستم ایمنی فرد تقویت می شود و مقاومت در برابر سلول های سرطانی افزایش می یابد.
بهترین تغذیه برای بیماران سرطانی
افرادی که مبتلا به سرطان هستند نیاز های تغذیه ای متفاوتی دارند. این افراد باید از الگوهای تغذیه ای تبعیت کنند که متفاوت با آنچه خودشان به عنوان غذای سالم تصور میکنند پیروی کنند.برای اکثر مردم یک رژیم غذایی سالم شامل موارد زیر می باشد:
- مقادیر زیادی میوه و سبزی و غلات کامل حبوبات
- مقادیر کمی از چربی شکر الکل و نمک
- مقادیر متوسطی از گوشت محصولات لبنی
وقتی شما مبتلا به سرطان هستید باید تغذیه شما به گونهای باشد که توانایی شما را برای تحمل عوارض جانبی ناشی از درمان حفظ کند زمانی که شما سالم هستید مصرف غذای معمولی مشکلی ندارد ولی زمانی که شما درگیر سرطان و درمان هستید این مسئله بسیار مهم است در حین سرطان و درمان آن شما نیاز بیشتری به پروتئین و کالری دارید در این صورت تغذیه شما شامل مواردی نظیر شیر پنیر و تخم مرغ می باشد.
اگر شما مشکل جویدن و بلعیدن داشته باشید نیاز به افزودن آبگوشت و چاشنی و… به غذای تان دارید و گاهی ممکن است نیاز به خوردن غذاهای کم فیبر به جای غذاهای پرفیبر داشته باشید.
درمان سرطان می تواند باعث ایجاد عوارضی شود که منجر به مشکلات تغذیه ای شود.این درمان که منجر به مرگ سلولهای سرطانی میشود میتواند موجب آسیب به سلولهای سالم نیز بشود آسیب به سلولهای سالم میتواند باعث بروز عوارض شود برخی از این عوارض شامل موارد زیر می باشد:
بی اشتهایی تهوع
تغییرات حس بویایی و چشایی کاهش وزن
یبوست زخم دهان
اسهال گلودرد و مشکلات بلع
خشکی دهان استفراغ
عدم تحمل لاکتوز افزایش وزن
برخی افراد به خاطر سرطان و درمان آن دچار استرس میشوند .در نتیجه ممکن است دچار علائمی نظیر بی اشتهایی و تهوع شوند افرادی که اینگونه واکنش میدهند بعد از اینکه درمان شروع شد احساس بهتری خواهند داشت زیرا میدانند که عوارض آن ممکن است ایجاد شود .
قبل از اینکه درمان سرطان شروع شود بهتر است بدانید:
تا زمانی که درمان شما شروع نشده متوجه نخواهید شد که چه عوارضی و مشکلاتی ممکن است برای شما ایجاد شود بسیاری ازعوارض قابل کنترل هستند و بسیاری از آنها بعد از اتمام درمان از بین میروند.به دوره درمان خود به عنوان زمانی برای بهتر شدن نگاه کنید وفقط روی خودتان تمرکز کنید.
قبل از شروع درمان از تغذیه سالم استفاده کنید.این امر به شما کمک میکند تا درحین درمان قوی بمانید و احتمال ابتلا به عفونت شما کاهش یابد.
برای اطمینان از سلامت دهان و دندان به دندانپزشکی مراجعه کنید.نکته مهمی است که شما قبل از شروع درمان سرطان، بهداشت دهان مناسبی داشته باشید.در مورد سرطان خود و راههای درمان آن اطلاعات کسب کنید بسیاری از مردم احساس بهتری دارند زمانی که می دانند باید در انتظار چه شرایطی باشند.
روش هایی که به شما کمک می کند تا اصول تغذیه مناسب را یاد بگیرید تا در قبل از درمان رعایت کنید، شامل موارد زیر می باشد:
یخچال و کابینت و فریزر را با غذای سالم پر کنید اطمینان حاصل کنید که این موارد شامل مواردی است که شما حتی زمانی که احساس بیماری هم می کنید می توانید بخورید.غذاهایی تهیه کنید که نیاز به پخت کم دارند یا اصلاً نیاز به پختن ندارند مثل غذاهای آماده و غذاهای پخته شده آماده مصرف از قبل مقداری غذا تهیه کنید و به اندازه هر وعده غذایی سهم بندی وخرید کنید.
از دوستان و خانواده خود بخواهید که به شما در خرید و پختن غذا در حین درمان کمک کند شاید یکی از دوستان بتواند برنامه تنظیم کند که شامل وظایفی است که هرکس باید انجام دهد و افرادی که باید این وظایف را انجام دهند.
مشکلات تغذیه ای در سلامتی و درمان سرطان
هر کسی در حین درمان سرطان دچار مشکلات تغذیه ای نمی شود هیچ راهی وجود ندارد که بتوانیم زودتر تشخیص دهیم که آیا شما مشکلات تغذیه ای خواهید داشت یا نه و اگر دارید چقدر میتواند آزاردهنده باشد ممکن است هیچ مشکلی نداشته باشید این امر بستگی به این دارد که نوع سرطان شما چیست در کجای بدن شما قرار دارد شما تحت چه نوع درمانی هستید درمان شما چقدرادامه دارد دوز درمانی که شما دریافت میکنید چه مقداراست؟
در طی درمان داروهای مفید بسیاری وجود دارد وروشهای هست که میتواند مشکلات تغذیه ای را کنترل کنید زمانی که درمان پایان یابد بسیاری از مشکلات تغذیه ای نیز از بین می روند.
بهترین تغذیه برای سلامتی بیماران سرطانی
در طی درمان شما ممکن است روزهای خوب و روزهای بدی داشته باشید این امر کاملا طبیعی میباشد.زمانی که میتوانید مقادیر زیادی پروتئین و کالری دریافت کنید این کار موجب میشود که توانایی و قدرت خود را حفظ کنید و کمک می کند که بافت هایی را که به وسیله درمان سرطان آسیب دیده بازسازی کنید.
توصیه های لازم برای تغذیه در درمان سرطان
زمانی که بیشترین اشتها را دارید غذا بخورید برای بسیاری از افراد این حالت درصبح اتفاق می افتد.اگر بعضی روزها به هیچ وقت نتوانستیدغذا بخورید نگران نشوید این زمان را صرف یافتن راههای دیگری برای داشتن احساس بهتری کنید وزمانی که میل داشتید شروع به غذا خوردن کنید اگر برای بیشتراز دو روز میل به غذا خوردن نداشته با پزشک خود در میان بگذارید.مقادیر زیادی نوشیدنی بنوشید مخصوصاً روزهایی که نمی توانید غذا بخورید تا از این طریق نیاز بدن خود را تامین کنید.
افراد بزرگسال باید ۸ تا ۱۲ لیوان مایعات در روز مصرف کنند میتواند این کار را با گذاشتن یک بطری آب در نزدیکی خودتان راحت تر انجام دهید.به شدت مراقب غذاهایی که میخورید باشید تا از عفونت در امان بمانید.برخی درمان های سرطان می تواند شما را مستعد ابتلا به عفونت کند اگر این اتفاق بیفتد شما باید مراقب غذاهایی که آماده میکنید باشید.
روش های داشتن تغذیه مناسب برای سلامتی بیماران سرطانی
غذاهای گرم را گرم و غذاهای سرد را سرد نگه دارید به محض اینکه غذای خود را خوردید باقی مانده آن را در یخچال قرار دهید.تمامی میوه ها و سبزیجات را قبل از اینکه مصرف کنید بشوید میوه هایی که نمی توانید به درستی بشوید مثل تمشک وانگور مصرف نکنید باید میوه ها وسبزیجاتی که سطح سفت دارند مثل خربزه قبل از بریدن به درستی بشویید .
قبل و بعد از آماده کردن غذا دست و چاقو و تخته گوشت خود را بشوید رعایت این نکته مخصوصاً زمانی که گوشت خام و مرغ و ماهی و بوقلمون آماده میکنید بسیار مهم است.یک تخته برای گوشت و یک تخته جدا برای میوه و سبزی استفاده کنید همچنین برای ذوب شدن یخ گوشت و ماهی و بوقلمون و مرغ آنها را در یخچال بگذارید ویا در ماکروفر قرار دهید آنها را بیرون قرار ندهید.
گوشت و مرغ و بوقلمون و تخم مرغ را کامل بپزید گوشت نباید به هیچ عنوان داخلش صورتی و نپخته باشد تخم مرغ نیز باید سفت باشد به طور کامل پخته شود.از مصرف ماهی خام و صدف خام و سوشی پرهیز کنید.اطمینان حاصل کنید که تمام آبمیوه ها و محصولات لبنی و عسلی که مصرف میکنید پاستوریزه باشند.غذاها و نوشیدنیهایی که تاریخ مصرفشان گذشته و تازه نیست مصرف نکنید.در رستورانهای سلف سرویس و سالاد بار و بوفه ها غذا نخورید.
تغذیه مناسب پس از سکته مغزی بسیار مهم است و بیمار باید برای پیشگیری از سکته مجدد، غذاهایی را بخورد که برای سیستم قلبی عروقی سالم باشد و فشار و کلسترول خون را پایین بیاورد.
بنابراین به بیمار سکته مغزی توصیه میشود که حتماً از پزشک معالج خود بخواهد که وی را به یک متخصص تغذیه معرفی کند.در پژوهش جدیدی که بر روی 11862 بیمار سکته مغزی انجام شد، مشخص گردید که فقط 62 % از بیماران با فشار خون بالا از راهنمایی تخصصی در زمینه تغییر رژیم غذایی در سکته مغزی با هدف پیشگیری از سکته مغزی دوم استفاده کرده بودند.
متخصص تغذیه میزان کالری لازم روزانه را تعیین میکند تا وزن در حد ایدهآل ثابت بماند یا بیمار لاغر شود و در صورت لزوم فشار خون و کلسترولاش پایین بیاید.تغذیه سالم نکته مهم برای پیشگیری از سکته مغزی است.
تغذیه سکته مغزی سالم نقطه شروع موثری برای پیشگیری از سکته مغزی مجدد یا ارتقاء سلامت عمومی بدن است.همچنین تغییر رژیم غذایی روند بهبود پس از سکته مغزی را تسهیل میکند. حذف چربیها و نمک از برنامه غذایی و جایگزین کردن سبزیجات و میوهها با مواد غذایی مضر میتواند جلوی سکته مغزی دوم را بگیرد.در این راستا پزشکان و متخصصان علوم تغذیه برای هر بیمار سکته مغزی رژیم غذایی خاصی با توجه به شرایط هر فرد درنظر میگیرد و با تحت نظارت قرار دادن بیمار خطرات احتمالی را کاهش میدهند.
نکات ضروری
- دریافت تمام مواد مغذی ضروری پس از سکته مغزی دشوارتر میشود.
- تغذیه سالم سلامت عمومی را ارتقاء میدهد و خطر سکته مغزی مجدد را کاهش میدهد.
- گفتار درمانگر راهکارهایی را برای خوردن و نوشیدن ایمن و بدون خطر خفگی ارائه میدهد.
- متخصص تغذیه اطمینان حاصل میکند که بیمار مواد مغذی کافی دریافت میکند.
مشکلات تغذیهای پس از سکته مغزی
- بیمار پس از سکته مغزی با مشکلات زیر روبرو میشود:
- چون بیمار نمیتواند از دست یا بازوی خود استفاده کند، غذا خوردن برایش سخت میشود.
- اختلالات بلع یا دیسفاژی نیز وضعیت تغذیه را وخیمتر میکند.
- بیاشتهایی موجب میشود که بیمار گرسنگی را حس نکند.
- مشکلات حافظه و تفکر باعث میشود که بیمار غذا خوردن را فراموش کند.
این مشکلات باعث میشود که بیمار تمام مواد مغذی لازم را دریافت نکند ودر نتیجه دوران بهبود طولانی شود.به بیمارانی که نمیتوانند دست یا بازوی خود را به خوبی حرکت دهند یا مشکل حافظه و تفکر دارند،توصیه میشود که به متخصص کاردرمانی مراجعه کنند تا راهنماییهای لازم را برای غلبه برمشکل فراموشی دریافت کنند. همچنین گفتاردرمانگر به بیماران دچار اختلالات بلع کمک میکند تا به روشی ایمن غذا بخورند. قوام و غلظت غذا باید پس از سکته مغزی تغییر داده شود.
بهبود تغذیه برای سلامتی
متخصص تغذیه رژیم مناسبی را توصیه میکند تا بیمار مواد مغذی ضروری را به اندازه کافی دریافت کند. بنابراین بیمار باید غذاها و نوشیدنیهای خاصی را بخورد، بعضی خوراکیها را کمتر یا بیشتر میل کند و مکملهای غذایی مصرف کند.
راهنماییهایی برای تغذیه سالم و سلامتی
- بیماران سکته مغزی میتوانند هر روز از خوردن غذاهای مقوی متنوع از میان پنج گروه غذایی زیر لذت ببرن
- سبزیجات ومیوه فراوان در رنگها و انواع گوناگون شیر، ماست، پنیر و جایگزینهای آنها، عمدتاً کم چرب آب فراوان
- حبوبات و لوبیا گوشت بدون چربی و ماکیان، ماهی، تخم مرغ، توفو، دانهها، بنشن و لوبیا
-غلات، عمدتاً غلات کامل و سرشار از فیبر مانند نان، برشتوک، برنج، پاستا، نودل، حریره، کوسکوس، جو، جو دوسر و کینوا
- کاهش مصرف غذاهای بسیار شیرین، شور و حاوی چربی اشباع
-پرهیزازغذاهای پرچرب مانند بیسکوییت، کیک، شیرینی،پای، کلوچه، گوشت فراوری شده، برگر آماده، پیتزا، غذاهای سرخ شده، چیپس سیب زمینی و تنقلات شور
- پرهیزاز خوراکیهای شیرین مانند شیرینیجات، معجونها و نوشیدنیهای بدون الکل دارای شیرین کننده، آب میوه، آب ویتامینه، نوشابههای ورزشی و انرژیزا
- پرهیزاز خوراکیهای حاوی چربیهای اشباع مانند کره، خامه، مارگارین آشپزی، روغن نارگیل و روغن خرما کاهش مصرف غذاها و نوشیدنیهای شور
تغذیه سالم پس از سکته مغزی
میوه و سبزیجات حاوی آنتی اکسیدان احتمال آسیب دیدن رگها را کاهش میدهد. به علاوه میوه و سبزیجات دارای پتاسیم است که فشار خون را کنترل میکند. فیبر موجود در سبزیجات و میوه کلسترول را کاهش میدهد. فولات موجود در سبزیجات سبزبرگ احتمال سکته مغزی را پایین میآورد. غلات کامل نیز حاوی فیبر و فولات است. لبنیات نیز منبع پتاسیم و کلسیم است و به کنترل فشار خون کمک میکند.
جایگزینهای لبنیات شیر برنج یا سویا غنی شده با کلسیم است. ماهی با استخوان، بادام و توفو نیز از منابع سرشار از کلسیم به شمار میآید.
پرهیزهای غذایی پس از سکته مغزی
کاهش مصرف چربی اشباع
هدف اصلی این است که میزان چربی اشباع موجود در رژیم غذایی در سکته مغزی به 10 ـ 8 درصد مجموع کالری کاهش داده شود. برای رسیدن به این هدف باید توصیههای زیر را رعایت کرد:
حذف شیر کامل و جایگزین کردن شیر بدون چربی یا شیر بدون خامه
نخوردن گوشت پرچرب و جایگزین کردن گوشت بدون چربی و ماهی
نخوردن بوقلمون یا مرغ با پوست
کاهش مصرف چربی کلی
کالری حاصل از کل چربی مصرفی باید به کمتر از 30% کالری روزانه رسانده شود. بنابراین لازم است که:
بیمار روشهای جدید آشپزی، مانند کباب کردن یا تنوری کردن را یاد بگیرد و دیگر غذاها را سرخ نکند.
استفاده از سسهای بدون چربی یا کم چرب برای سالاد
اضافه نکردن افزودنیهای پرچربی به غذاها، برای مثال کره یا خامه ترش به سیب زمینی اضافه نکنید.
اگر میخواهید نان را با مخلفاتی، مانند مارگارین بخورید، مقدار کمی از آن را روی نان بزنید.
کاهش مصرف کلسترول
میزان کلسترول مصرفی را به کمتر از 300 میلی گرم در روز برسانید. برای این کار لازم است که:
مصرف لبنیات و گوشت را کاهش دهید.
سبزیجات، میوه و غلات کامل بیشتری میل کنید.
جگر و زرده تخم مرغ میل نکنید.
اهمیت رژیم غذایی مناسب
5 علت اصلی نداشتن سلامتی و سکته مغزی عبارت است از: فشار خون بالا، چربی خون بالا، دیابت، چاقی مرکزی و سیگار کشیدن. 4 علت از این 5 عامل خطر مرتبط با تغذیه است، به همین دلیل است که رژیم غذایی مناسب اهمیت بسیاری دارد. اگر میخواهید از رژیم غذایی مناسب برای بیماران سکته مغزی مطلع شوید، باید بدانید که هیچ غذای جادویی وجود ندارد که حال بیمار را یکباره بهتر کند، اما یک رژیم غذایی سالم و متعادل نقش کلیدی در دوران بهبود پس از سکته مغزی دارد. به 5 نکته زیر توجه کنید.
کاهش مصرف نمک برای سلامتی
فشار خون بالا یکی از عاملهای خطر سکته مغزی است و نمک تاثیر مستقیم بر بالا رفتن فشار خون دارد. بنابراین یکی از راههای کاهش خطر سکته مغزی این است که در روز کمتر از 2400 میلی گرم نمک مصرف کنید. برای مزهدار کردن غذا به جای نمک از ادویههای بدون نمکی مانند گیاهان مختلف یا آب مرکبات (لیمو یا پرتقال) استفاده کنید.
مصرف غذاهای کامل برای سلامتی
منظور از غذاهای کامل هرم غذایی نیست، بلکه منظور هر نوع غذای فراوری نشده یا کم فراوری شده، مانند میوه، سبزی و آجیل است. غذاهای کامل سرشار از مواد مغذی هستند که نیازهای بدن را تامین میکنند و میل به غذاهای ناسالم را سرکوب میکنند.
افزایش مصرف فیبر برای سلامتی
فیبر برای نگه داشتن کلسترول در حد مجاز بسیار مهم است و مصرف آن خطر سکته مغزی را کاهش میدهد. صبح را با خوردن آش جو دوسر شروع کنید تا هم کلسترول خونتان پایین بیاید و هم مواد مغذی فراوانی دریافت کنید. اگر خوراکی سبکتری میل دارید، کافی است با ماست یخ زده میوهای یک اسموتی خوشمزه درست کنید تا فیبر بالایی دریافت کنید.
خوراکیهای بستهبندی شده ممنوع
رعایت این توصیه بسیار ساده است، هر خوراکی بستهبندی شده معمولاً سرشار از کالریهای خالی و بیفایده است. پیتزای منجمد، ماکارونی با پنیر، کلوچه شکلاتی و آب نبات به شد فراوری شدهاند و هیچ گونه مواد مغذی ندارند. سعی کنید بیشتر از میوه فروشیها و ترهبار خرید کنید، جایی که محصولات تازه و پروتئینهای بدون چربی به وفور یافت میشود.
کاهش مصرف سدیم برای سلامتی
برای جلوگیری از بالا رفت فشار خون لازم است که از مصرف نمک زیاد خودداری کنید. اگر دور غذاهای بستهبندی خط کشیدهاید، در مسیر درست قرار دارید، چون اکثر خوراکیهای بستهبندی حاوی مقدار زیادی سدیم است. حتماً برچسب مواد غذایی را کنترل کنید، گاهی اوقات نمک در غذاهایی که فکرش را نمیکنید، وجود دارد.
دریافت چربی از گیاهان برای سلامتی
مسلماً نمیخواهیم که با خوردن گیاهان چاق شوید، اما توصیه میکنیم که چربیهای مورد نیاز خود را از گیاهان تامین کنید. چربیهای گیاهی مانند آجیل و آووکادور سرشار از چربیهای غیراشباع مونو منبع مناسبی از چربی است. چربیهای حیوانی مانند کره و دنبه سرشار از چربیهای اشباعاند، این نوع چربی باعث انسداد رگها میشود و کلسترول خون را بالا میبرد. بنابراین سعی کنید چربیهای حیوانی را به حد اعتدال مصرف کنید و بقیه چربی رژیم غذایی خود را از منابع گیاهی دریافت کنید.
وجود اختلالات بلع در سکته مغزی
پس از آشنایی با رژیم غذایی مناسب برای بیماران سکته مغزی نوبت به آن میرسد که غذاهای مناسب برای بیمارانی را معرفی کنیم که پس از سکته مغزی با اختلالات بلع مواجه شدهاند. اختلال بلع یا دیسفاژی زمانی بروز مییابد که سکته مغزی توانایی بیمار را برای کنترل کردن عضلات موثر در فرایند بلع مختل کند.
بیماران دچار دیسفاژی باید بیشتر غذاهای نرم میل کنند تا مشکل خفگی برایشان پیش نیاید. همچنین این گروه از بیماران باید به آرامی و با حواس جمع غذا بخورند تا هم دچار خفگی نشوند و هم بر عمل بلع تمرکز کنند و این کار را تمرین کنند. چون برای آن که مغز دوباره شیوه بهکارگیری عضلات بلع را یاد بگیرد، باید عمل بلع تمرین شود. بیمار باید تمرین بلع را حتماً در حضور پرستار خود انجام دهد تا اگر مشکلی پیش آمد، تنها نباشد.
بهترین غذا پس از سکته مغزی غذاهای کامل گیاهی است که با سدیم پایین طبخ شده است تا عاملهای خطر سکته مغزی کاهش یابد. به علاوه بیماران دچار اختلال بلع باید غذاهای نرم را به آهستگی میل کنند.
چالشهای تغذیهای پس از سکته مغزی و حفظ سلامتی
بیمارانی که سکته مغزی را پشت سر میگذارند، انرژی یا میلی برای آشپزی یا حتی خوردن غذا ندارند. برای بعضی بیماران حتی جویدن و بلع نیز پس از سکته مغزی دشوار میشود. برای رفع این مشکلات باید از پزشک کمک گرفت. بیمار باید بر افسردگی خود غلبه کند یا برای دوباره یاد گرفتن شیوه لذت بردن از غذا خوردن به متخصص مراجعه کند.رعایت توصیههای زیر به بیماران سکته مغزی کمک میکند تا رژیم غذایی بیماران سکته مغزی سالمتر و مناسبتری را در دوران نقاهت پس از سکته مغزی رعایت کنند:
برنامهریزی کنید تا در زمانهایی که انرژی دارید، یک وعده غذایی سنگین میل کنید.
یک کیسه حاوی سبزیجات و میوههای شسته و خرد شده را همواره همراه داشته باشید، میوه یک وعده غذایی سالم و سریع است.
غذاهای نرمی مثل نیمرو، برشتوک غلات کامل، ماست، سوپ و سس سیب میل کنید.
با اندکی تلاش و راهنمایی و کمک پزشک معالج خود به زودی دوباره ازغذا خوردن لذت خواهید برد.
سلامتی
سلامتی