رژیم درمانی و رژیم ها

امروزه با انواع رژیم های غذایی مواجه می شوید یا تبلیغات زیادی می بینید که همگی ادعا می کنند بهترین راه برای کاهش وزن هستند. واقعیت این است که بسیاری از این رژیم ها جنبه تبلیغاتی دارند و گاهی نه تنها باعث کاهش وزن محسوس شما نمی شوند، بلکه شما را از گرفتن رژیم های مناسب منصرف می کنند. علاوه بر این، چنین رژیم هایی حتی اگر باعث کاهش وزن شوند، در بسیاری از موارد اثرات موقتی دارند، پس از مدتی علاوه بر افزایش وزن، شما را با مشکلات زیادی به خصوص بیماری های پوستی و ضعف عمومی همراه خواهند کرد.

یک نکته اساسی در کاهش وزن این است که همیشه به یاد داشته باشید که ناگهانی چاق نشدید، پس ناگهانی هم لاغر نمی شوید! پس سوالی که پیش می آید این است که اصول تغذیه و رژیم درمانی مناسب کدام هستند؟

رژیم درمانی نه تنها برای چاقی و کاهش وزن، بلکه برای سلامت عمومی بدن نیز کاربرد دارد. به طور کلی با این روش بسیاری از مشکلات داخلی بدن می توان تاثیر زیادی در درمان مشکلات جسمانی مشاهده کرد.رژیم درمانی یک توصیه پزشکی است که برای وضعیت فعلی سلامت فرد استفاده می شود.عمده ترین مشکلات جدی و مزمن مردم ناشی از تغذیه ناسالم و نامناسب است. رژیم درمانی یک اصطلاح فراگیر برای استفاده علمی از تغذیه به عنوان یک پیشگیری و درمان بیماری ها است.

اصول تغذیه و رژیم درمانی

یک رژیم درمانی منحصر به فرد متابولیسم بدن را افزایش می دهد. اختلال در متابولیسم اندام های مختلف بدن باعث بیماری می شود.در برخی موارد بدون استفاده از داروهای شیمیایی و تنها با استفاده از گیاهان مختلف می توان سوخت و ساز بدن را به حالت عادی بازگرداند. ابتدا با توجه به علائم بیرونی، مشکلات درونی فرد تشخیص داده می شود، سپس رژیم غذایی مناسب برای درمان مشکلات داخلی و در نهایت لاغری تجویز خواهد شد. این روش برای بیماری هایی مانند اختلالات هورمونی دیابت، کبد چرب،فشار خون و … کاملا صادق است.

در رژیم درمانی حتی بیماری هایی مانند سرطان و مشکلات قلبی عروقی نیز قابل درمان هستند. این روش باعث انتخاب متعادل مواد غذایی متناسب با بدن هر فرد می شود تا مواد مفید مورد نیاز به اندازه کافی وارد بدن شود. ترکیب غذاهای مناسب برای هر فرد و نوشیدن آب کافی می تواند به حفظ اندام کامل کمک کند. یک رژیم غذایی مناسب باید مواد معدنی، ویتامین ها و پروتئین ها را تامین کند.

فواید رژیم درمانی

1-به سبک زندگی هر فرد توجه می کند و با آن مطابقت می دهد.

2-از رژیم های غذایی سخت استفاده نمی کند و گرسنگی را در طول روز طولانی نخواهد کرد.

3-بهبود سایر بیماری های مرتبط با چاقی یا کاهش وزن.

4-کاهش وزن ثابت بدون عوارض جانبی.

5- احساس سبکی، آرامش و افزایش اعتماد به نفس.

6-عدم افتادگی پوست در کاهش وزن های سنگین.

انواع رژیم ها و روش های درمانی

انواع مختلفی از رژیم ها با عناوین مختلف وجود دارد. اغلب، رژیم‌های غذایی بر اساس یک منطقه یا فرهنگ خاص نامگذاری می‌شوند و خوردن غذاهای سالم در آن منطقه یا فرهنگ می‌تواند خطر ابتلا به برخی بیماری‌ها را کاهش دهد. برای مثال رژیم مدیترانه ای یا رژیم اسکیمویی،این رژیم ها سطح کلسترول خون را کاهش داده و خطر حمله قلبی را کاهش می دهد.

رژیم های گیاهخواری، رژیم های نیمه گیاهخواری و انواع رژیم های درمانی از جمله رژیم های بدون گلوتن، بدون نمک، رژیم های کم چرب و رژیم های غذایی برای دیابتی ها از دیگر انواع رژیم های درمانی هستند. رژیم های درمانی توسط پزشکان تجویز و توسط متخصصان تغذیه تهیه می شود و اغلب رژیم درمانی بر اساس تغییرات در وضعیت سلامت فرد تغییر می کند.

دلایل تجویز رژیم های درمانی

1- تغییر بافت غذا به دلیل ناتوانی در جویدن یا بلعیدن غذا.                         6-حفظ وضعیت تغذیه

2-کالری کم کردن برای کنترل وزن.                                                     7-بهبود وضعیت تغذیه

3-محدود کردن جذب موادی مانند سدیم.                                              8-تامین پروتئین مورد نیاز بدن.

4-حفظ تعادل بین کربوهیدرات ها،چربی ها وپروتئین ها را برای کنترل دیابت. 9-دریافت کالری برای افزایش وزن.

5-تصحیح وضعیت تغذیه                                                                  10-محدود سازی برخی غذاها به دلیل حساسیت یا عدم تحمل غذایی.

عوامل موثر بر رژیم درمانی

نکات زیر در رژیم درمانی از اهمیت ویژه ای برخوردار است:

-تنوع غذایی

به این ترتیب بیمار علاقه خود را به غذا از دست نمی دهد.

-نوع بیماری

رژیم درمانی باید با نوع بیماری سازگار باشد در غیر این صورت برای فرد مضر خواهد بود.

-توجه به وضعیت بیمار

رژیم غذایی بیمار باید بر اساس عادات غذایی، علایق، برنامه مصرف غذا، شرایط اقتصادی، در دسترس بودن غذا، دانش آشپزی و … باشد.

-مدت زمان بیماری

رژیم غذایی بیماری های طولانی مدت با رژیم غذایی بیماری های کوتاه مدت متفاوت است و تنوع در رژیم غذایی بیماری های طولانی مدت ضروری است.

-فیزیولوژی بیمار

در طراحی رژیم غذایی باید به احساسات و شخصیت بیمار توجه شود. رژیم غذایی بیمار بایدبه گونه ای طراحی شود که فرد احساس تفاوت با دیگران نداشته باشد.

-رژیم غذایی مناسب

بهتر است افرادی که قصد کاهش وزن دارند به پزشک متخصص مراجعه کرده تا یک برنامه غذایی حساب شده و صحیح برای خود ایجاد کنند. این افراد باید تحت نظر پزشک، عادات غذایی خود را تغییر دهند و با رفتار درمانی به رفتارهای غذایی سالم دست یابند. اگر عادات غذایی این افراد اصلاح شود، بدون تحمل ناراحتی ها و فشارهای رژیم لاغر می شوند.

اصل اساسی در رژیم غذایی دانستن میزان کالری غذای مصرفی و کالری مورد نیاز بدن است. شما متوجه خواهید شد که روزانه چه مقدار پروتئین، چربی، قند و کربوهیدرات مصرف می کنید. افرادی که می خواهند وزن کم کنند باید بدانند چه غذاهایی و چه مقدار بخورند. برای کاهش وزن، باید برخی از غذاها را حذف کرد یا به میزان قابل توجهی کاهش داد. اگر می خواهید رژیم غذایی تان سال ها طول بکشد و وزن ایده آل و ثابتی داشته باشید، باید رژیم غذایی خود را با سبد غذایی خانواده هماهنگ کنید.

-عادات غذایی سالم

اگر رژیم غذایی درست باشد، در نهایت منجر به تغییر عادات غذایی می شود. عادات غذایی مانند نوع غذا، حجم غذا، ساعات غذا خوردن، سرعت غذا خوردن و همچنین طرز تهیه غذا همه این رفتارها با رژیم غذایی صحیح اصلاح می شود.اصلاح و تکرار رفتارها به یک عادت ماندگار تبدیل خواهد شد.دریافت تغذیه مناسب از طریق رژیم غذایی لازم نیست پیچیده باشد. بنابراین اگررژیم غذایی شما درست و کامل باشد، برای همیشه از شر اضافه وزن خلاص خواهید شد.

البته باید توجه داشت که تنها دانستن این اصل کافی نیست، بلکه استفاده از این اطلاعات مهم تراز دانستن میزان کالری است. چیزی که باعث کاهش وزن و کاهش چربی می شود این است که نمی دانید چقدر انرژی مصرف می کنید. بلکه این عادات غذایی سالم است که شما را به وزن مورد نظرتان می رساند. دانستن میزان کالری مصرفی به شما کمک می کند تا برنامه غذایی مناسبی برای خود ایجاد کنید.

- سبک زندگی سالم

تغییر زندگی و ترک عادت های بد قبل از هر چیز نیازمند اراده جدی است.اما اگر محیط و شرایط زندگی این فرد تغییر نکند پس از مدتی اراده فرد ضعیف شده و به روال قبلی باز می گردد.فردی که اضافه وزن دارد بدون کمک دیگران و تغییر شرایط زندگی نمی تواند عادات غذایی خود را تغییر دهد و اگر بتواند با تلاش زیاد عادات غذایی خود را تغییر دهد، در این راه آسیب های زیادی خواهد دید.

لازم است خانواده و اطرافیان او را در تغییر سبک غذایی همراهی کنند. برای تغییر رفتارهای غذایی خود نیاز به هماهنگی و حمایت خانواده و دیگران دارد. به همین دلیل بهتر است خانواده فرد با پزشک معالج در ارتباط باشند و با دستورات او به او کمک کنند تا به وزن ایده آل برسد.

ورزش برای همه لازم است. هر فردی برای حفظ سلامتی خود به ورزش و فعالیت بدنی نیاز دارد.برای کاهش وزن، ورزش و فعالیت بدنی مهمترین و اساسی ترین نقش را دارند.ورزش برای افراد چاق هم نقش درمانی دارد و هم نقش نگهدارنده.فردی با ورزش و تحرک زیاد سعی در کاهش وزن دارد و با ادامه ورزش از بازگشت چربی و اضافه وزن جلوگیری می کند.برای ورزش و افزایش فعالیت بدنی نیازی به رفتن به باشگاه و انجام ورزش های شدید ندارید.بلکه انجام ورزش های سبک و پیاده روی منظم با برنامه می تواند در کاهش وزن موثر باشد.

مهم این است که فرد روزانه مدتی را صرف ورزش و فعالیت بدنی کند و این فعالیت ها برنامه ریزی شده و منظم باشد.اگر اصول گفته شده را به درستی اجرا کنید، به راحتی و بدون هیچ فشار جسمی و روحی لاغر می شوید و هرگز اضافه وزن نخواهید داشت.

به طور کلی رژیم غذایی افراد شامل ۵ گروه اصلی می شود؛ گروه نان، سبزی ها، گروه گوشت میوه ها، و گروه لبنیات. رعایت اندازه ی واحد ها در رژیم و این که چه میزان از کالری باید وارد بدن شود که تاثیر بیشتری بگذارد، برای گرفتن نتیجه نقش اساسی دارد. هدف نهایی هر برنامه کاهش وزن این است که کالری کمتری نسبت به قبل دریافت شود. برای دستیابی به این هدف به طور پایدار، سالم و مداوم باید یک رژیم را دنبال کرد که اجازه ندهد اعضای بدن با محروم ماندن از مواد مغذی گروه های اصلی آسیب ببیند.

واحدهای اندازه‌ گیری اصلی رژیم غذایی (MEASUREMENTS)

همان طور که اشاره کردیم برای اطلاع از کالری مصرفی دسترسی های زیادی وجود دارد، اما برای اندازه ی واحد ها در رژیم غذایی و زمانی که قصد داریم مقدار مواد غذایی را در خانه خودمان مشخص کنیم، ابزارهای مختلفی جهت اندازه گیری واحدهای غذایی در برنامه های رژیم وجود دارد که می توانند در جلوگیری از افزایش وزن موثر باشند.

با این حال، بیشتر افرادی که رژیم می گیرند در تخمین اندازه غذا با مشکل مواجه هستند و به دلیل تناقض در واحدهای اندازه‌گیری و اصطلاحات مورد استفاده در حال حاضر سردرگم می‌شوند. پس واحدهای اندازه گیری استاندارد مورد نیاز هستند. به طور کلی اندازه ی واحد ها در رژیم را در سه گروه می توان در نظر گرفت:            عدد  /   وزن  /   حجم

بهترین روش اندازه گیری کالری بر اساس استاندارد FDA

همان طور که اشاره شد هر کدام از گروه های اصلی در رژیم مهم هستند. پس برای تعیین مقدار یک استاندارد تعریف شده است که توصیه می شود طبق آن عمل شود واز جدول واحد اندازه گیری غذا کمک گرفت. در رژیم های غذایی که پزشک یا متخصص تغذیه به شخص می دهد، اغلب مقدار خاصی از مصرف مواد غذایی اعلام شده است که از اصول و قوانین خاصی تبعیت می کند.به طور معمول، مقادیر اعلامی بر اساس استاندارد FDA که همان اداره ی مواد غذایی و دارویی ایالات متحده آمریکا است خواهد بود.

FDA مسئول حفظ و ارتقای سطح سلامت جامعه از طریق تنظیم و نظارت بر ایمنی مواد غذایی است. انواع رژیم های غذایی که این روزها در موردشان بسیار می شنویم مثل رژیم کانادایی یا هر کدام از انواع رژیم هایی که وجود دارد اصولا بر اساس استاندارد های FDA پایه گذاری شده اند.محاسبه انرژی دریافتی روزانه (شمارش کالری) در برنامه رژیم آنلاین و بسته های غذایی روزانه خورشاد نیز کاملا علمی و طبق استاندارد قلب آمریکا و FDA انجام می شود.

ممکن است که در آغاز آشنایی و استفاده از واحدها دشوار به نظر بیاید، ولی زود به آنها عادت خواهید کرد و ضمنا اگر میخواهید در برنامه غذایی خود موفق باشید بهتر است که حتما از اندازه ها به درستی استفاده کنید. آنچه در اینجا آمده است، مطابق FDA است.

 

(عدد)

هر ماده ی غذایی قابل شمارش را می توان با این مقیاس در نظر گرفت مثلا تخم مرغ و یا یک عدد سیب. این واحد مقیاس اندازه گیری ساده ای است اما دقیق نیست. در برخی موارد می توانید آنچه را که میخورید، بشمارید، مثلا: یک عدد سیب متوسط، دو برش نان، یک ورقه پنیر چدار، یک حبه سیر، یک عدد تخم مرغ و حتی یک اسلایس پیتزا. استفاده از این روش بسیار ساده است ولی دو مشکل دارد:

خیلی دقیق نیست، همیشه قابل استفاده نیست. مثلا تعریف (سیب متوسط) برای همه یکسان نیست. در این زمینه پیشنهاد می شود که کمی محافظه کارانه عمل کنید یعنی اگر تردید دارید که آیا سیبی که دارید میل میکنید (متوسط) است یا (بزرگ)، فرض را بر آن بگذارید که بزرگ است!

(وزن)

در رژیم غذایی از واحد هایی نظیر گرم و کیلوگرم استفاده می شود. این مقیاس ها نسبت به سایر اندازه گیری ها دقیق تر هستند و به کمک ترازو می توان برای اندازه گیری هر نوع از مواد غذایی، از آن ها استفاده کرد. البته باید در نظر داشت که این واحد اندازه گیری کاملا به ابزار وابسته است و زمانی کارآمد و مفید است که در کنار خود یک ترازو داشته باشیم، پس در همه جا قابل استفاده نیست.

(حجم)

این روش نسبت و به دو روش قبلی اندازه گیری کاربردی تر و دقیق تر است. واحدهای لیتر، میلی لیتر یا سی سی مشخص هستند، اما در بسیار مواقع به مفهوم دیگری از حجم نیاز داریم مانند: لیوان، قاشق غذاخوری، قاشق مربا خوری و قاشق چای خوری. واضح است که این مقیاس های اندازه گیری در همه جا به یک شکل است اما تفاوت های جزیی در آن ها می‌ تواند اثرگذار باشد.

مثلا برای زمانی که مقدار دقیق تری از مواد غذایی را نیاز داشته باشیم از یک قاشق غذا خوری سر خالی یا پر استفاده می‌ کنیم. در مورد روغن هایی برای مصرف غذاها به کار می بریم این مثال قابل لمس تر است. همان طور که مشخص شد اندازه ی واحد ها در رژیم غذایی بر اساس حجم یکی از روش های مناسب اندازه گیری است.در ادامه قصد داریم به جزییات بیشتری در مورد این ابزار های اندازه گیری حجم بپردازیم که چه مقداری از مواد غذایی را می توانند اندازه گیری کنند.

لیوان

یک لیوان یا یک فنجان را می تواند معادل ۲۴۰ سی سی در نظر گرفت. این نوع از اندازه گیری یکی ازرایج ترین ها بین پزشکان و متخصصین تغذیه است. برای دقیق تر شدن مقدار می تواند از لیوان های مدرج استفاده کرد.نکته ای که باید به آن اشاره کرد این است که بین پیمانه های آشپزی و رژیم غذایی تفاوت وجود دارد و نباید آن ها را با هم اشتباه بگیریم. همچنین وقتی عنوان می شود که یک لیوان از هر ماده ی غذایی منظور این نیست که یک لیوان از آن را مصرف کنیم. در واقع حجم آن لیوان که حدود ۲۴۰ سی سی است را ملاک قرار دهیم.

همچنین اگر دستورالعمل رژیم فنجان اعلام شد یک فنجان را می توان معادل ۱۲۰ سی سی در نظر گرفت.یک لیوان معادل ۲۴۰ سی سی است.

لیوان پرکاربردترین واحد در بین متخصصین تغذیه است. پیشنهاد می شود که یا یک لیوان مدرج همراه داشته باشید و یا یکبار یک لیوان را که بیشتر استفاده میکنید به دقت تا ۲۴۰ سی سی اندازه گیری کنید. به دو نکته توجه کنید:

-لیوان با (پیمانه) که بطور سنتی در کتابهای آشپزی ایرانی و یا در قنادی استفاده میشود متفاوت است.

-واژه لیوان صرفا یک بیان برای حجم معادل ۲۴۰ سی سی است. مثلا وقتی گفته میشود که یک لیوان(توت فرنگی)دارای ۴۷ کالری است، منظور آن نیست که باید توت فرنگی را با لیوان خورد! بلکه یعنی ۲۴۰ سی سی توت فرنگی دارای این میزان کالری است.

معمولا یک مشت حدود یک لیوان (۲۴۰ سی سی) و گودی کف دست حدود نیم لیوان است.

قاشق غذاخوری

قاشق غذاخوری معادل ۱۵ سی سی است. توجه کنید هرگاه از واحد قاشق استفاده میشود، همواره منظور یک قاشق سر صاف است (مانند مایع)؛ مثلا وقتی گفته میشود که یک قاشق غذاخوری پلو حدود ۱۰ کالری دارد منظور آنست که اگر با پشت یک کارد غذاخوری روی قاشق را تمیز کنیم نباید هیچ دانه برنجی از روی قاشق بریزد. معمولا یک انگشت شست حدود دو قاشق غذاخوری (۳۰ سی سی) است.

اونس مایع معادل ۳۰ سی سی است.

قاشق مربا خوری قاشق مرباخوری معادل 5 سی سی است.

قاشق چای خوری قاشق چای خوری معادل 2.5 سی سی است.

واحد اندازه گیری انواع نان در رژیم

در اندازه گیری ها نمی شود همه ی اقلام مواد غذایی را با ابزارهای بالا اندازه گرفت برای مثال میوه ها یا نان ها. برای نان به طور پیش فرض یک واحد نان برابر۳0 گرم و معادل یک کف دست ( یک قطعه ۹x۹ سانتی متری ) از نان سنگک یا بربری یا دو کف دست نان تافتون و یا چهار برابر آن نان لواش می باشد.در مورد نان های باگت به علت تفاوت اندازه آنها بهتر است از روش اندازه گیری (۳۰ گرم ) استفاده کرد این مقدار نان حدود ۷۵ کیلو کالری انرژی دارد.

آنچه بررسی و بیان شد اصول کلی و توضیحات کلی درباره رژیم های غذایی که عموم مردم برای خود درنظر میگیرند،که اگر مراکزتهیه غذا و کافه ها  درطراحی منوهای دیجیتالی، چاپی ویا هر نوع دیگه به گونه ایی عمل کنند که این اصول را به خوبی رعایت کنند میتواند سود دریافتی خود ناشی از جذب مشتریان دارای رژیم های غذایی مختلف را درنهایت افزایش بدهند.
برای خواندن مطالب جذاب تر در حوزه ی حفظ سلامتی به سایت منوداری مراجعه کنید .